Friday, December 30, 2011

pakighimamat sa akong kaugalingon

gilantaw ko na ikaw pag-ayo
gipalong ko ang ubang kahayag
aron ako kang tutukan

dili aron angkonon ko ikaw
ikaw nga gawasnon
ikaw nga adunay mga pako
nga sama sa kalanggaman

gidagkotan ko ang akong suga
giawit ko ang akong alawiton
nga akong namugna
gikan sa akong kasakit ug mga
kahigwaos
ako nga ulipon ako nga imong
sulugoon
nga mobuhat kon unsay
buhaton

karong adlawa gidibuho ko ikaw
gihimo kong usa ka larawan
nga akong pagapistahan

nawala na ang kahadlok ko nga
mogakos kanimo
gihagkan ko ang imong mga ngabil
gihimas ko ang imong lawas
giinom ko ang bino sa imong kalag
ikaw nga akong gihigugma

larawan ka lang ug dili ko kahadlokan
wala kay tingog
wala kay agulo

gitutukan ko ikaw sama sa akong kaugalingon
ug wala na ako mahadlok
kay dili ko ikaw angkonon

sama kanako
gawasnon ka
ug sa imong pako
molupad ka
dili kuyog kanako

sa kataposang higayon
buhian ko ikaw
luparon mo ang imong
paraiso diin atoa ang
imong kapalaran

buhian ko ikaw kay
ako usab gawasnon man
'
ania ako, atubang sa akong kaugalingon
busog, nahupay, makigsandurot na usab
sa akong mga damgo
ning akong pagsugod
sa pakighimamat sa akong
katulugon.

dali, dali kuyog kanamo

dali na , dali na diri
kung si kinsa ka man? o asa ka man?
dali na, dali na diri,
sayaw kanamo
sayaw kanamo,

tuyok, tuyok kanamo
sama sa kalibotan

ikaw nga libot suroy
ikaw nga libog ug walay padulngan

dali, dali, apil kanamo
kami ang misayaw, mituyok, kuyog sa kalibotan

ayaw kahadlok

kaniadto usa ako ka ulod
namatay
dayon nahimong tanom, namuwak,
namatay
dayon nahimong langgam, milupad, mitugdong
gitirador, ug namatay pag-usab
dayon nahimong tawo
mitindog, midagan, milayaw, mitingog, miampo

ug andam na usab mamatay
ayaw kahadlok

sa bisan pila pa ka kamatayon
motubo kita, mobalik kita, nga labaw pa gahapon

nga mas nindot ug lig-on pa kaysa
kaniadto...

ali, ali diri, sayaw kanamo
tuyok tuyok, kuyog sa kalibotan, lupad sa kalanggaman, lakat, lakat

tawong balaanon

Thursday, December 29, 2011

mga tingog sa ilalom sa hunahuna

tan-awa
naglutaw ang mga
ebedensya
sa imong
pagpasagad

pagkalooy sa
bata nga
nalubong sa lapok
nga sa wala pa
mipiyong sa iyang mga mata
mihatag gihapon
ug pahiyom alang
kanimo

balasubas nga
bagyo!
lampingasan nga
baha
!

pagbudhi....

ning panahon sa ting-ulan
nanuot-suot ang kabugnaw

sa akong ilok ug sa akong
dalunggan

magtinabangan ta
paduol na kanako

ang kalayo sa akong dila
idabdab ko sa imong dughan

ang kainit sa akong paa
akong idap-ig sa imong pus-on

hawid sa akong duha ka kamot
kapyot sa akong mga bukton

sa imong humot nga buhok
tayhopi ang akong aso

magdaob ta sa ning lawak nga walay kahayag
sunugon ta ang gilumotan na nga mga kalag.

alang sa tawo gikan sa inahan sa kinaiyahan

gikuha lang
sa baha ang inyong
gikawat
kaniya

balikan ka pa
niya kon dili
ka moundang

busa
dili ka kinahanglang
mosyagit

ang imong pagbangutan
nadungog niya
apan wala pa kini
siya mahupay

busa intawon
pag-usob na
ang matag dahon
bililhon

kadtong kahoy nga
imong giputol
wala man gani katingog

kadtong bukid nga
imong gitangtangan ug
agtang
ug gipamutlan ug ugat
way ikasukol nimo

bisan ug dili ikaw ang
namatay
ugma damlag
urongon ka ug
tadtaron ka ra unya
sa hait nga
hinagiban sa
kahalangdon
sa
kinaiyahan

Wednesday, December 28, 2011

ang tubig sa kinabuhi

tungod kay kining
mga balak dili mo man
madala sa imong
panaw,

tungod kay bisan ug
gaan kay
walay kabug-aton

dili mo man usab kini
kinahanglan

palihog na lang ug basa
sa dili ka pa mogikan

litoka palihog ang akong
mga pulong nga gustong
manamilit usab kanimo

kay sa hamubong higayon
nga kita nagkakuyog sa atong
paglupad sa kahanginan

gibati ko ikaw ug ako napuno
sama sa usa ka banga nga
tubig ilimnon

ang akong nainom bisan
dili pa igo sa akong kauhaw
akong itugyan balik sa langit

kay kining tubig sa kinabuhi
oo, man,
dili gayod ako

ug kon sa sunod adlaw
mokusog pag-ulan

bation ko ikaw nga usab
sayod ako
nagmahal usab kanako

ikaw ang akong ulan
diri sa agianan sa akong kamingaw.

mensahe alang kanimo higala

dalhi na ako ug uhay
sa bag-ong humay
sud sa imong tuka
it-it nga abtik nga
bulok sa batik

tabok sa dakong dagat og
lapad nga suba
luparon mo ang pito
ka lawod ug dili ka
masakpan sa bakunawa

dalhi na ako ug gamayng
udlot sa bayabas
ipatong kini sa akong
gauga nga palad

asa na ang buwak sa
sibuyas?
ang makasamad nga
tunok sa
buongon?

ihiklad kining tanan
sa akong tiilan
ingna ko nga ikaw
dakong buhi
sa akong gadag-om
nga kalangitan

Monday, December 26, 2011

mitalikod lang ko, apan di ko mobiya oi

wa koy planong mopahawa
nia ko dinhi, ug duha sa upat ka haligi niining balaya
gisulat nako ang akong ngalan,

1998, miabre ang pultahan,
dili ta ko ganahang mosulod, imo kong gibira, gigaid
sa imong kaayo ug
pagpakahilom,

dako na ko ug nagasto sa pagpataas sa pader
ang sementadong nataran nga bularanan sa humay
akong gipalukat
gitamnan sa kahoy nga ylang-ylang ug kamuning
nga karon nanghumot
kay namulak ug daghan

wala na ang kagabhiong nanimahong sunog nga plastic
ug silopin,
wala na ang mga bagtok nga nagpuyo sa daghang basurahan
apil na ako dinhi
ug ako usa kanangalimyon nga dalan
hawan nga kalangitan
ako ang usa ka bitoon nga nagbitay, migimaw, mikitiw
sa imong langit

saba ang mga wakwak ug mga kwaknit
dili ka motoo
dunay mga sigbin nga nag-atang sa silong sa balay
nagdurog kaon ug mga oling

ang mga dwende sa kisame
nagdulag takyan dayog dagandagan
ingon ka mga bagtok lang kana
nga wala pa mamatay
sa cimbus 55

samok ang akong ulo
daghan linti ug dalugdog
tanod na lamang ang panahon nga nahibilin
hadlok ko
nga unya kini maputol ug ako matagak
sa lalom kaayong
pangpang ning atong kahaw-ang

gusto ko ug wanang kadyot
kanang ako ra usa
ang mosalom sa galawod nga hangin

busa motalikod una ako
apan tungod kay lagi misaad man ako
ug unya kining akong
mga pulong
aduna pa may mga unod

maong dili ko gayod ikaw mahimong biyaan
apan pasayloa kay ako
ka usang talikdan
bisan sa makadyot lamang

Enero 2012. Sa kusina, init pa ang lechon de leche
kagubkob ang panit ug lami kaayo ang unod sa kilid sa tiyan
unya aslom kaayo ang suka nga bisaya nga
gisagolan sa pinidyat nga
siling kulikot ug gagmitoy nga ahos
pinanitan

pagkahanoy gayod sa chivas regal nga
miagi sa akong
gauga nga tutunlan

panahon na nga maghubog tang duha
aron atong isulti ang tinood.


sa gawas



akong gisaligan isip karaang higala
kining kahilom nga mitupad kanako
milingkod
gigakos ko sa iyang mga bukton


gitagoan niya ang akong ipamulong unta
iyang gituok ang akong mga silaba
mitubo siya kanako
sa akong ulo
samtang naghunghong ako ug mga
pag-ampo
sud sa akong dughan

maong mikuyanap ang maong
panaglumpong
ang kahilom ug ako
ang akong dila wala nay
gamit
morag wala nay pulos nga unod
sa akong baba

nabug-atan kini sa mga
alawiton nga dili nako maawit
puthaw sa akong baba
taga sa akong alingagngag

ang akong uyab misikit nako
nagtagbo na ang among mga ilong
ug mitanday kanako ang
iyang paa
misalapid ang iyang dila sa akong
dila
di kong kaginhawa
kadyot lang

sabta na lang kining akong
kahilom
nagsablay ang among mga kalag
sa kainit
morag mga nilabhan
nga napan-os sa hayhayan
nga alambre

bugnaw ang kagabhion karon
haskang
bugnawa gayod
diri sa gawas sa iyang balay.




estorya de la familia

gipakaon ko sayo ang
mga piso nga gihawla
apil ang inaan

gialisdan na ang tubig
nga pan-os

mihigop ang mga piso
sa tubig
nangakha ang inahan
sa screen

instinct, pure instinct

gitagaan nakog panahon
ang akong kaugalingon
kon unsa ang bation kon
ang tawo mopakaon sa
mga piso ug sa inaan

busa ako ang galawog karon

instinct lang seguro,

pawala sa guilt kanang guilty
feeling sa
kalaog ug sa pag-inusara
palayo sa bagang balod sa
katawhan
nga sahay maoy makapalumos
nato
unya makaplagan na lang nato
nga patay na ang atong
mga lawas
diha sa mall,

not literally, please

midag-om na usab ang langit
you can be literal on this

mibalik ko sud sa balay
gitak-ang ug balik ang
duha na ka semana nga
lechon paksiw

ambot ning balaya
walay hingaon

dako, apan way tawo
unya ang katabang nga mangkay unya
niwang morag
sobrasobra sa pagdaug-daog
sa iyang mga amo kaniadto
pagkahinay ug lihok nga ug si papa
pay pasultion
morag lihok ug mananambal

busa ako na lay nagsukad sa
akong kaugalingon

nagkuha kog plato
kalos sa rice cooker ug tulo ka
kutsarahan nga luto
tulo ka slices sa roasted beef
nga bringhouse gikan sa
reunion
ug usa ka tasa nga nilat-ang monggos
kagabii pa
giinit lang gamay sa microwave

abli sa tv,
balita bahin sa impeachment ni corona
kay mitubag na

dayon pamati sa show ni Lourd de Veyra
kabahin sa high school nga bading nga ginganlag Berting
nga naglisod ug
sulti sa iyang tatay nga pulis
nga ilado sa manila nga kuno bading siya
ug iya na gyod kunong isulit
"alang-alang sa kanyang boyfriend"
bisag kulatahon pa siya

ingong si Bediones
"dapat sabihin mo alang-alang sa sa sarili mo"



(dili kaayo kataw-anan ang segment karon)

gamay lang ang akong gikaon
kay ako rang usa

si misis sayong migikan
mangompra na pod kuno para sa New Year
ug hapiton pod kuno niyag bisita ang iyang
Mama nga
dugay rang gisapot-sapot kay kuno
wala siya'y apo

ang usa niya ka anak nga latagaw sa Bantayan
nga wa na say uli-uli
karong tuiga
wa gyod pod manawag niya

hmm she must be a bad root for a cursed tree
or
they're all ungrateful seeds.

Friday, December 23, 2011

pagdumdom sa gubang pultahan

kanunay kong gidamgo
ang gubang pultahan sa karaang balay didto sa bukid
nga atong gigikanan

tay-an na ang mga bisagra
ug dili na makahawid sa maong karaang kahoy

gianay na ang kiliran
walay tambal

sa kadugay na sa panahon
balewala na ang mga tranka nga lansang
nga milapos na lang
sa buslot
nga kamot

nahinumduman ko pa kadtong mga walay tsinelas
nga nagsuot ug buli nga mga kalo
ug bulingon kaayog mga sinina

milabay lang sila ug dili kita makatutok sa ilang mga dagway
moduko kita

nangamatay na sila ug walay ngalan ang ilang mga lubnganan
sa daplin sa suba
nga gilanaban na sa tubig sa miaging baha
ug nawala na ang
mga ulat sa yuta

gidamgo ko pa gihapon ang nagubang pultahan
ang giguba nga balay
ang nawala nga dalan kay gitubuan na sa bagang
kakugnan

bulbog pa gihapon ang akong mga singot
sa tumang
kahadlok

si maria isip borda

si maria
nagsigig pamorda

dunay desinyo ang
iyang palda

ang habol dunay
daghang buwak

ang iyang sapatos
dunay goldfish

buntag gabii
kaadlawon
si maria nagsigig
borda

nahurot na ang mga
tanod
ug mga panapton

apan si maria nagpunay
pa gihapon ug
borda

gamit ang hangin
nga iyang gitayhop

sa hawan kaayong
wanang sa bugnaw nga

kangitngit
sa kagabhion

giborda ni maria ang
iyang kamatayon

si maria usa ka borda
nga gitipig ni Bathala.

alang kang pearly shell

pagkaarte !

kon makaposing
ka sa kilid sa arka ni noah
mora bag
ikaw ang eba
sa bag-ong kalibotan
nga gipaabot sa
tanan mananap
aron makalarga
na ang
sinugdanan

shit! imong
favorite expression


winter apparel
alang sa summer

ang shawl
bulawan

ang earings
bulan

ang trinkets
dragon

omg! kotseng silver
hinatag ni tanaka

over!

pagkamaanyag mo
ug daghang
nasina

kanang hapon
nga medyo guwang
ikapila na man
na nimong
banabana?

maintain pa ba
nimo
gihapon kadtong
pinoy nga
jejemon?

kaning bajeha usahay
gihimong
kwarta ang
panimalay

duha ang gugma
ang usa pangwarta
ang usa
vigah!

dili na lantawon
ang saktong tinoon

duha lang man kaha
ang tawo ning
kalibotan

ang mangingilad
ug ang
giilad

ikaw ang nag-una
busa wa ko masina.

ang busdik nga baboy

gitunga ko ang
tibuok nga kamingaw
sama sa
usa ka
pakwan

pareho ra ug nawong
ang katunga

ug ang kamingaw nahimong
sum-od kaayong
tan-awon

gitunga ko na usab ang tunga
hangtod nga midaghan ang
kamingaw ug
kasumo

milingkod ko sa hagdan
mikuha ko ug usa ka bagol nga asin
akong gitusno ang akong

mga gitungatunga
ug gipinopino nga haskang daghana
nga morag tinadtad nga
impilya

ug akong gikaon
sa hinay-hinay nga morag
ako
gilamian

karon pangitaa kon asa na ang imong
gikahadlokan nga mga kamingaw ug
mga kasumo?

lantawa kining gabusdik kong tiyan
ug dayon ingna ko nga
ako usa ka dakong baboy ug tubagon ko ikaw

oo, apan karon
pagkamalipayon.

ang akong nasulayan

NASULAYAN ko na
nga makigtagay sa akong
kaugalingon
nga walay baso ug walay bino
nga walay bulan ang langit
diha sa tumang kangitngit
unya sa dihang katulgon na ko
kay lagi haskang hubuga naman lagi
(sa wala ug sa kahanaw)
nasinati ko ang katugnaw sa
yuta nga walay gihabol
nga sagbot.

Wednesday, December 21, 2011

kabahin sa bagtok nga laog

ang laog nga bagtok
nag-atang sa mga bag-ong piso
gikan sa pugaran

dili man gyod makuntento
sa bahaw ug mga ulo sa
piniritong pirit
nga akong gilawog

ang gipangita niini mao ang
hilo

way bagotbot

ang mga manok
nga nanugpa balik sa mga sanga
sa kamuning
nangabasa sa kusog nga ulan
kagabii

wa juy bisag usa nga
mitugtugaok

Tuesday, December 20, 2011

kabahin sa pagpalig-on

sa kadugayan gilantaw ko ang
akong giganahan

kadtong mipatulo sa akong laway
ug mipagilok sa akong ilok

kadtong mihatag kanakog pako
aron ibayaw ako sa pito ka lawod sa langit

sa makadaghan gibalikbalik ko ug
lantaw
akong gitutukan ug akong gitubag ang
daghang pangutana

sa pipila ka adlaw ug hangtod na sa pipila ka tuig
nga akong giusikan niini
natubag ko ang akong mga pangutana

apan wala na ako malisang niini
nakapalig-on kanako ang kasumo ug ang paglunang sa lapok

mao man hinoon ang nakapahapsay sa dagan sa akong kinabuhi
kanang bation kag kabusog kadtong nawa ang tanang kauhaw

unya mibangon ko
naligo sa busay ug gihulom ko pag-usab ang akong lawas sa tubig nga

gihumulan sa kadaghan sa mga buwak
ug nahimong humot ang akong panit ug presko ang akong lawas

andam na akong moatubang kanimo
ug bisan unsaon mo akog tintal dili ka na makadulot kanako

karon lig-on na ako
karon pildihon ko na ikaw
dili mo na ako matonto nianang imong mga lingla

panit na sa kabaw ang akong nawong
ug ang akong mga bukog mas gahi pa sa tugas

ang akong kasingkasing
wa ka nay pitik pang madungog

kinsa ba ako?

ug miabot ang mga pangandoy
sa akong hunahuna

morag mga alibangbang
nga naglupad ug mibatog sa akong
agtang

akong giingnan, dili ko bulak ug
wala koy nektar nga
ikahatag kaninyo

ug busa milupad silag balik
palayo kanako

sanga ako nga gibali
ug sa akong kilid hait
ang akong mga tunok

kabag-ohan sa panimalay

ang magtagbo ning lawak
mao lamang ang atong mga
anino nga di na
maglamanohay kay
way mabating
kainit

sa katre walay pulong nga
buhian
samtang ang atong mga sampot
magtalikdanay

nag-iyahay na ang atong mga damgo
wa na ang mga nindot nga sugilanon

sa pagmata mo sa buntag
wa na ako diha sa imong kiliran

wa na ang kabalaka
kon ngano ug naunsa

kanunayng mong irason
ang atong katigulangon

dili nako kini dali daling dawaton
busa nangita kog batan-on

kinsa ba ang angayang basolon?
dili ikaw, dili ako, kadtong mialayon.

kalipay sa ibabaw sa kamay

kan kinsang kakapoy ba
kadtong imong
kaharong?

kung kanhiay kakutsaba mo ang kalinaw
karon kontra mo na ang kulisaw

kusion mo ang kulasisi ni kulafu
kipitan mo ang kihat ni kulasa

kagahi sa katre
bugnaw na ang kape.

ang atong ginatago



kon buot sutaon, mas daghan tag gitago
kaysa gisugid,

mas daghan kunhay tag mga pulong
sa gawas sa atong
kasingkasing nga atong gihabokan
sama sa mga kabulakan

apan mas daghan ang mitubo sud ning
dughan
bisan ug ato pa kining gipugngan

ang atong ginatago mas tinood
kaysa atong
gipanghambog sa kadaghanan diha
sa mga salusalo nga atong
gitambongan

kinsa ba goy nakapamati pag-ayo
sa agook
sa mga pagbati nga atong giluok?

Thursday, December 15, 2011

ang kasamok

ang duha ka mga halas
nanag-ilog sa trabungko

samtang naglayog
sila ug
nagluwaay sa ilang mga
lala

miabot ang dakong bakunawa

gitukob silang duha

ayaw dihag katingala

ang mga tawong nagtan-aw
natagbaw.

Sunday, December 11, 2011

pagpamunit

i

nangahulog nga tipase sa
humay sa salog sa kusina

sulayan mog punit balik
sa laton nga gisudlan niini

ii

nagkatuagsa nga mga bulingon
sa imong lawak
gipamunit mo kini aron
mahiusa
aron pagkaugma
puhon mahatod sa
labhanan

nindot ang hapsay nga
lawak
hapsay ang
pagkatulog
hinanok ang hagok

iii

karong adlawa gisulayan
mo usab ug pamunit ang
nagkabulagsa mo nga
kaugalingon

sama sa mga tipase sa humay
sama sa mga bulingon sa imong lawak

sulayan mo
ang pagkahiusa sa tanan
aron
makab-ot pag-usab
ang nawang
kahapsay

basin unyang gabii
mahilom ang mga kagubot
basin
ang imong madungog unya mao
ang awit sa
kalinaw

ug dayon mo ug
kahapla sa katre
aron mamati ka sa imong
hinanok nga
hagok

ganghaan sa usa ka yano nga dahon

nakita nimo sa dihang milanding ang maong
dahon gikan sa gawas nga gidala sa hangin ngadto sa imong lamesa
diin nahimutang ang imong libro
samtang anaa ka sa tungatunga sa imong pagpamalandong

dahon lang god sa mangga, mao lang
kana, walay mabasang sugilanon sa iyang kaugalingon
walay naa niya nga
makahingangha kanimo

yano lang nga dahon
nahisama sa usa ka adlawan nga walay manok nga giihaw
diha sa pulong nga
yano

kadtong lubong sa batang namatay sa sakit sa tiyan
nga taga bukana nga gihimuag lungon nga gikan sa kahoy nga mangga sa iyang tatay

unya milabay sa tungod sa inyong balay ang mubo nga panon
sa nagsubo
wala ang tukar sa kamatayon
ug wala say buwak nga halad
nga gidala sa mga
milamay

yano nga dahon lang

apan sa kadugayan gusto nimo kining puniton
ug dayog labay unta sa gawas sa bintana aron
ihulog mo kini sa yuta

nakahangad ka sa langit nga morag
nagsuta kon naa pa ba ang adlaw

nabati mo ang dakong bagyo nga nag-alburoti sud sa imong dughan
ang paga-abot sa usa ka kalainan

kadtong pagtagbo sa duha ka kamot sa orasan
unya nabati mo ang hangin nga morag miingon nga andam na
ug sayod ka kon unsa kini

unya morag imong naaninaw nga ang langit
adunay ganghaan

ang pagbiya

miabot na siya sa panahon nga
iya lang lantawon ang
pagbiya nianang

iyang gisaligan kadtong iyang
gipyalan sa iyang
kasingkasing

siya kadtong nakawala sa iyang
mga kahadlok

siya kadtong nagbantay sa iyang
pultahan

siya kadtong wala matulog sa
tungatunga sa kagabhion

mibiya na siya unya ang iyang
gibuhat mao lamang ang paglantaw

sa mga tunob nga gihinayhinayg papas
sa mga pangagho sa hangin

damgo lang

adunay panahon nga
gusto ka nakong
abton, sundan,

akong gidamgo nga
naapsan ta ka unya
gipaabot ka nako
sa unahan

aron motapad ko nimo
aron hawiran nako ang imong kamot
aron unta
tagaan ko nimog lugar aron imo kong
dalhon

bisag asa

unya pag-abot didto
buhaton ko ang wala ko mabuhat
sukad diha kanimo

unya ikaw
wala misupak sa akong paghawid

ug unya ako na usab ang mohatod
nimo paingon sa

langit.

Tuesday, December 6, 2011

iring iring


iring iring
a roses
iring iring
a roses

gairing iring
ka?

gipangita nila
ang iring
sa dakong bukid
nga basorahan

gigastohan nila
ug daghang
panahon

sugo sa garbo
nga ikaw diay
kabalo sang
mangita ug iring

unya sa dihang
nakaplagan mo
ang iring

sus way lain
iring ra usab nga
dakong sungkaban
nga sama ra usab
sa tanang mga iring
sa imong
mga silingan

tanghaga ni kaktwoo


ang utok
ta
mga balod sa
dagat

ang atong mata
usa ka itom nga bulan
diha
sa usa ka isla
nga kahayag

ang atong baba
gamayng
bukana

ang atong ilong
gihakop
sa aping ug dunggan
nga bangaw

ang atong liog
taas nga baso

gitupad kita niya
sa mga haligi sa
munisipyo

mao kana kunuhay
ang nawong
sa tawo

kitang
gidanggaan nilag
mangbabalak

giaapelyedoha'g
walay klaro

hanap kaayo ang
atong kaugmaon
morag
mata sa isda
nga palotpot

ang atong
lawas nga estatuwa

usa ka
bato nga walay
kamot, ulo ug
tiil

busa wala kunuhay
panglantaw

walay mahimo ug
walay kapadulngan

kay dili
kalakaw

gitintal kita nila sa
usa ka bulig nga
saging

nga ang kadak-on
ug katas-on
ug ang panagway
morag
maingon-ingon

porbida


porbida
ning arte

botelya
nga gisudlan
kaniadto
sa panglimpyo
sa onidoro

gidaginot

gipunit dayon
gisul-uban sa
putos sa pan de
sal
nga gilabay
sa likod sa kusina

unya gitagkos
sa lambo nga
bulingiton unya

gipatindog unya
ginganlan dayog

kristo.

nawong ni zhan kaktwoo


labirintin
ang nawong ni
zhan
kaktwo nga akong
gibalikan

akong gisubay ang
dalan
kay gusto kong
makaabot unta
sa iyang
baba

mosud ko
aron unta
dulaan ang
iyang dila

apan
sama sa kasagarang
mahitabo

nawa ko
ug wa kong kabalik
sa akong
gigikanan

busa karon
kay ingon ani man diay
ang dangatan
sa usa ka tawong
magpangita

ania
hinay ang akong lakaw
gasuroysuroy

kay unsa ba goy
dalian
nga wala man sad
koy klarong
paingnan

ang bitoon ni kaktwo


ayaw kalibgi ang
kahalangdon

wala kana sa padaghanay
sa mga bitoon

usa lang ka bitoon
dili amarillo sa usa ka saad
kondili
puti lang sama sa imong
pagbati
ligdong
nga mikulimpat diha
sa dakong lawod
sa kangitngit

sa atong mga kagabhion

Wednesday, November 23, 2011

amahan ug anak

sud sa iyang lawak
gibisibisan niyag
gasolina ang mga
kurtinang abugon
ug dayon niyag
duslit sa kalayong
gikan sa
posporo samtang ang
iyang amahan
nagluhod sa salog
nagtawag sa Ginoo
kay wala na siya'y mabuhat
sa karaang balay
nga gitukod niya sulod
sa pulo ka
tuig nga tinigom ug
kahoy nga yakal gikan
pa intawon sa bukid
sa Malala

mikaratil silag gawas

ang nagsunog naninghawak
nga nagtan-aw
dayon durog katawa

samtang siya nalisang
sa kahadlok ug
durong bakho ug
iyak

siya ang amahan
kadtong nagbakho

kadtong nagkatawa
mao ang kamanghoran niyang
anak nga lalaki
It is a kind of spiritual snobbery that makes people
think they can be happy without money.
Albert Camus
inday
ang gamot sa kabuang dili ang kwarta
kay ang kwarta dili buang,
ang nabuang tungod sa kwarta mao ang
tawong nakalimot kon
unsaon kini paggamit sa sakto
ug unsay rason nganong
gihatagan siya ug kwarta sa
Ginoo

wala pa gayod kini niya
matugkad
inday
busa lantawa kon
unsa siya kahubog
nga mikaon sa iyang
kaugalingong suka ug
mikitkit sa iyang
kaugalingong unod

Sunday, November 20, 2011

pawaysan lang lab

ang gugma asin
ang kaparat niini
kay dili
kamaong molantaw
sa unahan

salig lang kaayo
diha sa pulong
nga bisag
ang buhat misimang na
salig ka lang gihapon

bisag lahi na ang
gipuy-an sa buhat
diha sa pulong
hawid ka lang gihapon
yukbo ka lang gihapon
diha
sa bakak ug
linla

giatay, pagkaparat
sa gugma mo
kanako

ang kasingkasing ko
imong gi islays
unya gikupsan sa
kamansilis

kahapdos ba kining
gugmang parata

miabot ang panahon
diha sa pagmata

nakita ko na
ang akong
dakong uwat

giatay,
maayo nakong
pagkalup-og
sakit

kaayo nga kalimtan
ko ikaw
apan unsa ba ang
akong mahimo?

limtanon na ko kaayo
kon kinsa na ba usab
kining bag-ong
gihagkan ko?

lampingasan

ug buot kwentahon
kamo kong
ako lang, dugay na nako kining
gibuhat
kanang akolang, kamao kong makigsulti sa akong kaugalingon kanang walay kapungot
kanang nga mga kahiubos morag
mga pako nga gihipos sa
mga pispis

sa dihang miabot ka sa akong kinabuhi
nakalimot ko nako
nabyaan nako ang akong kaugalingon unya nanghambog ko nga ikaw ang tinood nga ako
ug mas malipayon ko diha nimo

milubad ka
usa ka singsing nga nausob sa usa ka tulo sa suka

nakigsabot ka sa panahon nga lumalabay
nga mokuyog nila

wa ka mosulti kanako
kining akong dunggan tangkag
nga bisag dili ka pa mobungat
masabtan ko na ikaw
dayon

karon
makigsabot na usab ako sa panahon nga umaabot
balikan kog kat-on ang pag-inosara kanang dili na ako makulbaan kon ako na lang usa ang matulog sa lawak
kanang ang akong magakos mao na lang ang alugnan
unya ang makapainit nako mao na lamang ang habol


dali lang man ni
busa salamat na lang pod

kon mahimo ayaw na pagpakita kanako
kay bisan ug anino mo lamang
tikbason ko gayod

bisag unsang manimahong ikaw
sunugon ko gayod

uwak

nagpaabot ning higayon
nga mosulti ka nga quits na tang duha

sa akong banabana
gansi ko

wa ko kabawi sa akong pamuhunan
apan ok ra oi

wa ko sugod nakaginansya sa bisan unsang
matang nga relasyon

pagansi ning akoa
gikan pa sa una kay dunay mga kwarta nga para gasto ra jud
dili para hipos
ug para tambok

ang akoa lang
pagkahuman

gawasnon na ka
gawasnon na sab ko

bisag mas malipayon ka
kaysa nako karon
ok ra gihapon

lisod man god magkwentahay basta bahin na sa gugma
labi na kon kanus-a sugdan

gikan adtong nagkita ta sa usa ka pagpanugok sa pista
hangtod na nga nag-ipon ta

akong mahinumduman
ramadan to kadtong nagsugod tag sulti sa tinood
dayon

nagbulag ta
unya gihakot nako ang akong mga maihap nga masuot

dayon gibilin nako kadtong mas bililhon
alang nimo

uwak ko nga
kamaong mangidta ug bag-ong sag

gerona

Gamayng babaye
iyang edad 25 na
second year sa nursing
nakaundang kay wala
nay ikagasto ang ginikanan

ang iyang tiya
miundang na ug trabaho sa singapore
miabot na sa edad
nga kapoy na kaayo ang iyang lawas

siya ang mipuli
duha ka tuig niyang inantos didto
dugay siya katulog
inatiman sa mga anak, usahay mga bisita nga
dugay mopauli
sa iyang amo

nakasakay namo sa eroplano
malipayong
minaog sa eroplano pag-abot sa mactan airport
gitagbo sa nanay ug tatay ug iyaan

nagpahipi lang ang iyang uyab
dapit sa dakong haligi gawas sa airport

DOMESTIC HELPER

sa pagpaabot sa iyang
flight para singapore, giabrihan
niya ug balik ang
iyang i-phone

siging play sa video sa iyang
puya nga naglugwa sa iyang gatas
unya iyang
gitrapohan ang ngabil
sa usa ka gapas
diha sa iyang kamot

Sunday, November 13, 2011

way kabana

namuwak ang akong mga ngabil
ug nindot kaayo nga mga pulong

nagpaabot ko nga imong kutloon
bisag usa lang

gihagkan sa bulan ang akong
wang aping

abi kog nabantayan nimo
nagpaabot kong moawat ka

hawan ang akong toong aping
nangandoy nimo

misulay ug pangutana ang akong
kasingkasing kon
naa ka na bay hinigugma

wa kay kibir
imong tubag,

"paghil! gahalhal ka lang da!"

patay!

ang limatok

sakit pamation
nga wala diay ka niya higugmaa

dugay niyang gitago kana
di na maihap kon pila na ka

pamahaw,
paniudto
panihapon

wala pa'y labot ang oran-oran
nga mga merienda

nga dili na makwenta
wa gyod siya magsaba

sus! kon nasayran mo pa unta
samtang sayo pa

gipapatay mo na lang unta
siya sa
kagutom

gipabitay mo na lang unta siya
sa iyang kapobrehon


apan ok lang gihapon
bisan gani kanang iro
nga libot suroy ug
walay tag-iya

ato man ganing
pakan-on

mga angig

ikaw

nga naghunahuna nako
sa kanunay

ako pod
nga siging pamakak.

alang sa akong kanhiay

kontrabido ang akong papel
sa pelikula nato sa gugma

naglingkod ko nga
walay gustong motupad kanako
human nimo ko biyai


pero naghunahuna ko nimo
sa gihapon

kay wala ka malipay
puro kahiubos man lang seguro ang akong nahatag kanimo

pero wa gayod ako'y mahimo kabahin niana
kay gusto lang sab kong magmalipayon

gawasnon

apan nausab unta ang dagan sa atong kinabuhi
kon imo akong gipaabot

didto sa atong tagboanan kaniadto
o dili ba giaghat mo ako sa pagsuroy sa plaza ni rizal
silong sa tibuok nga
bulan

saon mang
imo man sag kong giayog kasaba dayon nimog
bira sa buhok og sagpa sa akong

gikaibgan.

balak alang ka Eba

ang kaanyag
wala diha sa mata

naa kuno kini sud
sa kasingkasing

ang baba mosulay ug
ilog niini

tam-is nga mga pulong
tintal sa hunghong

ang unang haploy
dili mamati sa kasingkasing

busa ang kaanyag
gitangag sa mata

langayan man god ang
kasingkasing

siging kaulahi
maong napildi

ang kaigat sa hawak
ug paa ug sa kihat

mibuntog sa kahilomon
sa tiunay nga gugma


pagkakapoy tan-awon
ang gugmang intawon

balak alang kang Adan

ang pwersa sa pulso sa imong mga kamot
midagan paingon sa imong mga tudlo

duha ka dagkong suba nga
gituboan sa duha ka napulo ka mga sapa

sa ubos niini anaa ang walo ka bungtod
ug sa ubos sa mga bungtod anaa ang gamayng sapa

nga namad-an ug tubig sama sa usa ka samad
nga naalim na

usa ka ulat ang imong nakita
morag ilhanan sa usa ka dagat

kon ang ulat imong tutukan
mahinumduman mo ang
unang iyagak sa unang pinutlan

sa ubos pa gayod anaa ang mga tanom nga
kilumkilom ang gihimong mga dahon

adunay dakong bukog nga dili matangag sa iro
ug ang tinood nga ngalan niini mao ang

kahoy sa kinabuhi nga kon imong ampoan
manawag kini sa pito ka mga panganod nga bisan ug walay

kabug-aton mopadagayday kini ug kwarenta ka ulan
nga mobaha sa kabungturan nga maghatag og tubig

sa sapa nga namad-an / sa samad nga naalim
pagkaoran-oran mabati mo ang pagbuto sa usa ka karaang bulkan

nga magdahunog sulod sa imong dughan
ang kalanog niini mas kusog pa sa haganas ni Julio

kon nasalud pa unta kini sa dakong ganghaan sa langob
mogitib unta ang bag-ong mga pangandoy
ang mga katumanan sa imong lima ka
mga damgo

masulub-on ka busa
nangamatay silang tanan

diha sa imong
pag-inosara
nangahilis ang ilang mga ikog

diha sa ilang kahakog
diha sa ilang
pagpanira sa ganghaan
sa dakong
langob

gikanta na usab ang karaang kansyon
sa kapakyasan

pagkugi sa pagpangita sa kaalam

kon imong sulayan kini ug tugkad
pinaagi sa pagsalom

masuta mo nga mabaw lang diay kini
ang gihungihong nilang bugnaw nga makamatay

dili kana tinood.

Friday, November 11, 2011

kabahin sa tinood nga nahitabo

kon unsa ang tinood nga nahitabo
adtong balaya, kon ngano ug kanus-a
adunay tigulang nga
nasayod niana, gisulti na kana niya
miadtong miaging hulaw
gibalik niadtong miabot ang dakong baha
ug daghang naanod
ug wa makita
gipakisama nga nangamatay
giugbukan sa pito ka kandila
ug gipangadyean sa siyam ka adlaw

kon ikaw mamati niini
makasulod ka sa lawak nga langsa
morag namatyan ug dakong sawa
langto
dinhi nagpunay ug sulod gawas ang
dimalas
kamatayon ang matag oras
ang mga espadang pako
nakasamad sa matag suok sa
matag bongbong
ang ilang mga anino
bahong anso nga nakapalayas
sa buot mounong


buot nakong tagaan kini ug
kataw-anan nga
kataposan
aron maluagluagan ang inyong
mga dughan
kadtong basakan diin ang mga lugas sa humay
nangahulog ug
mibuto nga mga rebentador sa bag-ong tuig
diin ang mga bata
nagnganga nga naghangad sa langit
bilib
ug nagpaabot nga unta kini
dugangan

Thursday, November 10, 2011



makalibog
nganong tabonan ang nawong

dili man unta
maot
wala man untay ulat ang
aping
wala man untay
mga bugasbugas ang
agtang
dili man pod unta
yakmo
dili man pod unta pangag

ug nganong magtabon sa nawong
kon shotan?

sakit kaha ang kahayag
sa flash?
makasamad ba ang
click?

nauwaw ka
o
nahadlok?

hmm
o ganahan lang jud ka
nga mahimo
kang usa ka misteryo
sa mga
mahimong interesado?

hadlok kaha ka nga makit-an
ang dili makita?

sama sa
kalag pananglitan

o kanang dili ingon
nato nga
basin ug nagpuyo sa
imong abaga?

mipahulay ko
humag siyot

miginhawa ko ug lalom
naa na koy
tubag pero

di sab ka nako sultihan

Wednesday, November 9, 2011

balakero y abogado

kon ang imong gipili mao ang
balakero
sipyat ka

mora ra ka na siyag abogado
nga bisan ug
naa mo sa katre unya nagpiyong
nga na ang inyong mga mata

sa usa ka pagdaub sa kalayo sa
gugma
ang sud sa iyang utok mao lamang
ang balaod


kabahin sa magbabalak
nga sama sa abogado gihimong ulipon sa pulong
bisag ibabaw siya nimo unya
gaagulo ka

wala gihapon ka niya madungog
bisan pa ug naa na siya sud sa imong pus-on
ikaw usa lang
ka balak gihapon

trabaho

karong adlawa wa
mag-ulan

ingon ka
pagkanindot

tibook adlaw
ang mga papel

nagpatungtong
sulod gawas ang

mga tawong
walay nawong

pagkahapon
miuna kag uli

gusto mong
mamatay sa hilom

kabahin sa gikatahapan nga kumonista

niadtong namatay siya
atua siya sa iyang kiliran
nadungog niya nga miingon siya

"paghimo ug balak
kabahin sa hangin ug mga bungtod
kabahin sa mga mag-uuma
kabahin sa mga dalaga ug ulitawo
sa mga bata ug alibangbang"

niadtong bata pa siya
wala siya kapatay ug langaw
wala niya putli ug ikog ang tiki
wala niya bitara ang ulo sa alindanaw gikan sa ikog
wala niya kuhai ug mga tiil ang bakukang
wala niya bun-a ang balay sa lapinig
wala niya kuhaa ang mga itlog sa maya sa ilang mga salag

Tuesday, November 8, 2011

ang kataposang kainit niini

palihog pinangga, ang akong mga kamot hawiri
batia, intawon ang kataposang kainit niini

ayaw, palihog kini usiki

ang pinulungan sa katawa, og sa pagbakho

sa unsang pinulungan
ka ba mokatawa?

niadtong bata ka pa
sa unsang pinulungan ka
moiyak?

sa midako ka na sa unsang pinulungan ka
motyabaw sa kahapdos?

hangtod nga natigulang ka na
sa unsang pinulungan ka ba moagulo?

hangtod sa mamatay ka na
sa kataposang sagunto
niadtong gibungat mo ang kataposang
unto,
unsang pinulungan ang imong
gigamit?

ania na si budoy

dili siya bitoon
wala'y makapadasig sa iyang nawong
dili siya adlaw nga katohoan,
siya si budoy

ania siya
usa ka bangkaw nga pundol
gisulong ang kalibotan sa mga pulong
samdan

gihalaran niyag mga kugang
ang kahanginan

ania siya
mas hubo pa sa bato
miampo sa langob


ania siya
gihalog niya ang punyal sa kalibotan

Sunday, November 6, 2011

tanghaga diha sa paglantaw

sa hinay nga pag-ukit
humok ang gilikit
hait nga pagtikbas,
hilom nga lakaw
tulog nga bugnaw---
ang mga tanghaga
sulayan na nato
pagsumpay ang
sanga sa kahoy
diha sa kamot sa tawo
hala
pagmugna
lantaw lang
dayon
isugid
ayaw ug isangsang
ang imong mga
bagotbot
lantawa ang mga
nilikit sa hangin
ang pinilo sa mga balod
sa dagat
ang mga paghot sa
panganod
pamatia

lantawa ang lumot
nga sa kataposan
mitunga sa tig-a
nga bato...

pagbiya paghikalimot

sa dihang naguba ang tulay
sa dakong suba
mihunong ka

abi kog moambak ka
aron molangoy sa pikas tampi
nagpaabot ko sa imong
hukom

mibalik ka sa imong agi
nangita ka nako

suginlan ko unta ikaw nga
ako miambak
milangoy sa pikas tampi
hapit mamatay

apan wala nay pulos ang
kabahin niini
lahi na ang atong kalibotan
taas pa ang dalan nga
akong lakton

ug gikalimtan ko na usab
ang tanan
bahin kanato

tanghaga sa atong mga kamatooran

i

ang mga kamatooran
nahisama sa gamayng kamot sa
bata
mibukhad diha sa napulo
ka mga tudlo

ii

hinumdumi ang paypay
nga naghimo ug hangin
pila ka pilo kini kon imong ablihan
ug pila kon
imong sirad-an

iii

walay paypay ang tupong ang
mga pinilo
sama sa mga tudlo sa atong
mga kamot

iv

sa kataposan hiposon kitag
balik
walay pilo
diha na sa kumkom nga kamot
sa palad nga
tago

kalibog

naglibog siya

wala nagkuyog ang kaanyag ug kaalam
diha sa iyang kaplag

yabag ang tingog
morag botilyang liki
ang paglihok kiwa
ang mga pulong hirig
luag ang kwerdas sa iyang
gitara

gusto niyang biyaan kini
apan pag-abot sa kangitngit
sa pagduaw sa katulugon
mingayon siya sa iyang tingog
sa agulo sa iyang mga tudlo sa
mga kamot nga mihapuhap sa
iyang agtang sa iyang buhok
paingon sa iyang liog
unya
dugay nga mihunong sa
iyang pus-on
nakigdula sa bagolbagol

kon ilabay kini niya
tapot ang kahumot niini sa iyang
palad.

pagbati sa dili mahikap

kutob lang siya
sa pagtan-aw sa usa ka
kamatooran nga dili
mahikap nga mabati lamang
nindot kini
nga bisan ug anaa lamang
kini sulod sa iyang
hunahuna
kon ipiyong na niya
ang iyang mga mata
ang tanang anaa kaniya
sulod og gawas
ilalom ug ibabaw

ang tanan gayod magsalimuang
mangahugyaw

ang gugma ko kanimo

kon unta wala
ang salaan

mas makita unta
ang tanan

karon lantawa
puros pino ang imong

makita ang mga dagkong
kamatooran nabilin

dili kini angay mong
mahibaw-an

masakitan ka
lantawa ang mga diyamante

sa imong palad
mao lamang kana ang

alang kanimo
gugmang gilak gugmang

pino apan dili balas
gilak apan dili sab

mga bitoon sama kini
sa kahayag nga

mihalok sa tubig
gilak nga gakurog

alas dies

hapsay ang dagan
tulin

walay babag
bato o kahoy

lapad ang dalan
walay buslot ang tulay

alas dies
diin ang hunahuna

mibalibad diin ang
damgo sa umaabot nga

katulugon nangamay
kay daghang itug-an

unya dapit
gakson ako niya

mopahiyom ko
sagol ang luha

sa hapit na ang padulngan

ang akong pamati
sa adlaw usa ka kauhaw

ang kagabhion usa ka
kamingaw

ang sayo sa kaadlawon
imbis mao pa unta ang pagsugod

inanayng kamatayon
dili pagkabanhaw ang akong kabuntagon

nagpakitabang ako sa hangin
giihap ko ang ginhawa

ang mga gamot sa akong baga
lapokon nga sapa

nasabtan ko nga kon duol na
ang padulngan

dili ako angayan nga mobakho
mas nindot kon ang madungog mao ang awit

bisan kini subo bisan kini
buak

pagmahay

i

nanulti ang walay
binuhatan

ang naghumol sa lapok
pagkahilomon

lalom ug dulot ang
mitago


ii

walay iyubit ang
mga gisulat

sama sa mga pako
sa tamsi wala kini baba

apan pagkanindot
gayod moawit

iii

bisan sa kadaghan
sa akong gipanulti

nagpabilin akong
matood nga amang

iv

sa matag adlaw nga
ikaw akong makita

sa kanunay usab ako
mahanaw

v

gihandom ko nga ikaw
mahikap mahagkan

apan ang akong mga kamot
hangin ang akong ngabil panganod

pagsugid

gipangita nako
ang wala
mao ania gisakitan
ako,

ang naa na sa akong
mga kamot
wala makatagbaw kanako
ang gihatag mao
ang mas milapad nga
kahaw-ang

gihandom ko ang dili
alang kanako
walay kaisog sila nga
mobalita kanako kabahin
niining
mga kapakyasan

kabalo ako unsaon paglingoglingog
sa usa ka hilaw kaayong
pahiyom nga bisan unsaon og
patam-is
dayag gihapon ang tumang
kaaslom

didto sa parke sa burnham
wala miabot ang anghel nga
nagdala sa kahayag

lahi ang miabot
kuyog ang kangitngit
gihasol ako
sakit pa sa lima ka ngipon
nga nagngutngot

sayaw sa kinabuhi

tasa ko ang imong
mga ngabil
ilimnon ko ang imong
baba
sumsuman ko ang imong
dila

hawiran ko ang
imong ulo
idap-ig ko ang akong
aping
ang akong lawas
sa imong lawas

manghawid ka
kanako
kawras ka sa akong
likod
lubong ang imong
mga kuko

mogamot ako
sa imong pusod
sa imong paa
ang tanan kong
kusog


dugay
hinay
ang sayaw
sa atong
kinabuhi

lalom
init

wa na nako
mabantayi nga sa
tibook gabii
natug ka
sa akong dughan

sa pagkabuak sa bato

sa dihang nabuak mo
ang bato

nabati mo ang pag-iyak
miiyak ang bato

nagpatabang ka sa
numero aron imong mahibaw-an

ang ngano
nganong miiyak ang bato?

dakong binuang
kon miadto ka lang unta

sa relihiyon
dali ra unta nimong

masabtan ang yanong
ngano


o sa pilosopiya ba
kaha hinoon nganong

pati ang bato masakitan
unsay giiyakan

paghangop

gihunahuna mo
nga ang hinapos mao ang
pag-isa sa tiil
batok sa hangin

manaog ka
mao ka na ang himoon
aron ka moabot
sama sa agila
una ang tiil diha
sa pagkanaog

walay dangatan
walay lintonganan
kining tanan
wala ang bendesyon
o ang
panghimaraot
sama sa pag-abot ug
paggikan sa
bulan
mabaw-an mo na
gihapon

moabri ang laing pultahan
dili na ikaw
dili na ang langgam
lahi, pagkalahi
na gayod

gihangop ka
pag-ayo

Saturday, November 5, 2011

walay unod, kining pagdalidali

gidali dali nako nig
sulat


i

andam na sila
paingon sa baybay

domingo sayo sa
buntag

wala ko kasimba
dugay kong kamata

bilar ko gabii
naghandom nimo


ii


ako na lang ang
kulang

gidali dali nako nig
sulat

iii

walay unod
naa ka?

gibukbok nga bahaw

oo, kasabot ko.
ayaw ko sultihi.

sa kadaghan
morag balas sa
dagat ang
tanan
bisag unsa pa kini
ka gilak
sa mata sa adlaw
ang tanan
gibukbok nga
bahaw

sagdi lang inday
kay maoy kalipay

Thursday, November 3, 2011

bakak ug tinood

palihog
himoa akong bakak
sud
sa lawak sa
imong kasingkasing
aron dili mabugnaw
ang imong gugma
diri kanako

nabati ko man
god nga
kon ikaw kanunayng
tinood
hadlok ako nga ang
gugma ko kanimo
nga init sa pa sa bingka
nga naa sa tungatunga
sa duha ka baga

kining langit ug
yuta

mahimo unyang bugnaw
sama sa usa ka
tikig nga balagtok nga
nahiloan
didto sa gabok nga
banggera

pagpakahilom na lamang

ang wala nimo mahibaw-i
dili makahatag ug kasakit kanimo

ang akong nahibaw-an nga dili nako
isulti kanimo
dili gyod nimo mahibaw-an

ang atong nahibaw-an na nga dili na lang
nato isulti dili ka na
makapasakit kanato

ang makapasakit kanila nga atong nahibaw-an
nga dili nato ipanulti
dili sab makapasakit kanila

daghan silag nahibaw-an ug kahibalo
ta niini ug kabalo ta nga dili kini nila isulti kanato
wala kita masakiti niini

daghang angayan unta isulti apan atong gitago
bisag ato kining nahibaw-an

ang mga kamatooran usahay mas buhi kini kon ilubong na lamang
mas malipayon kita diha sa mga nangamatay usahay

daghan kag nahibaw-an bahin kanako nga imo lang gitago
kahibawo ako niana sama usab sa kadaghan sa akong nahibaw-an bahin kanimo
nga ako lang gitipigan sa sud sa akong dughan nga bisag di ko hikalimtan
apan akong gihukman nga dili na lang
ipanugilon

mas nindot man god pamation nga kahibalo sila nga kita
dili ganahan magpasakit ug ato ka nang gipakita kanila pinaagi sa pagpakahilom lamang

pagkaanindot sa atong mga adlaw
malipayon kitang tanan sa atong mga panaw

Wednesday, November 2, 2011

panghitabo sa kinabuhi

ang gamayng siwil
mitumaw sa ibabaw sa sapa
nanghagdaw og
hangin

ang tikarol nga nagtungtong
sa punoan sa santol
kalit nga milupad
midayb sa sapa ug
ang siwil
nakuha

ang bata nga nangayam
nga nagdalag tirador
gipunting ang
tikarol
nga maayong pagkaigo
ug nahug gikan
sa taas nga
kahoy nga nagtangag
pa sa iyang
nadagit nga
siwil

tungod sa kusog nga
hangin
nahulog ang dakong lubi
ug naigo ang
ulo sa batang nagbitbit
ug patay nga
tikarol

ang dakong tuko
nga mikatkat sa
lubi nga nangita ug
bakokang
nga iyang tukbon
aron mahupay ang
iyang kagutom
wala na makabantay sa
mga panghitabo

kon nganong gipalabi ang panit sa mas lami nga unod

nawala ka
natintal ka sa panit
sa usa ka
lawas, abi mo ug ang
kalibotan
di na motuyok kon dili mo
matilawan ang panit
nahikalimtan mo ang
sulod niini
ang mas lami nga gitagoan
sa panit
ang tam-is nga unod niini
ang katapusang
liso diin
moturok na usab
ang laing
hugna sa
imong kinabuhi

dili nimo sila mabasol
kon ingnon ka nila nga
buang
samtang galantaw sila nimo
sa dihang
gipaak mo ang panit
gitam-osan
gikaon ug imong gisulod
ang tanan
sa imong
lawas

mas lami ang mangga kaniadtong mga bata pa kita

kadtong
manggang hinog nga
dunay pagkapula ang
dapit sa punga
nga dili kaayo
taas ang
suwang nga
lalom ang
pagkadalag

pulak nga
imong gipunit gikan
sa baga nga
sagbot sa
silong sa mga
amorsecos

mas lami ang
mga pagbati kabahin
sa mangga
didto sa kilid sa
bungtod nga
walay mga
tawo

paghinumdom kang nang peping

gisulat ko kini
walo na ka tuig gikan
sa haya ni
nang peping nga taga Lapasan

nahinumduman ko lang ang lahi nga timpla sa iyang
katawa

makaihi ka ug apil diha sa mingaw kaayong kangitngit sa kagabhion

bisan ug buslot ang nipa nga atop sa balay nga hirig
pag-ulan
puros tulo ang tanan

bisan ug hadlok ang kusina kay basin ug mahug ka sa gabok nga salog nga kawayan
diin didto ka mangihi kay hasol na kaayo kon manaog ka pa aron moadto pa sa kasilyas nga
gitabilan ug sako nga lima ka punoan sa lubi ang kalay-on gikan sa balay

gisulat ko kini kay nahinumduman ko siya karong adlaw sa mga kalag
ug mga santos

walay kape, walay asukar, walay pan, naay ininit tubig ug tasa nga giagit-it
ug bawog nga tinidor ug kutsarang hugasan lang kon gamiton na
walay platito kay unsaon man kuno kana?

lahi kini kaayo sa amo didto sa dipolog
sinaw ang tasa mogilak sa kahayag sa adlaw
gatipun-og ang kape
ang asukar
ang creamer
ang sandwich ug maglibog ka kon unsay pilion sa mga palaman

hinoon
diri sa amo
dili ko mabati ang kalahi sa timpla sa katawa
ni nang peping

makaihi ka
di mo mapugngan

nga morag nag-ingon nga ang dili baya sa tanang panahon nga
magkuyog ang pagkamasulob-on diha sa kapobrehon

halok sa liog sa baso

gihagkan niya
ang buwak nga
puti sud sa baso
nga taas ug liog

gihagkan niya ang
liog ug ang
baba ug gidulaan
niya ang wala
gipakita nga
dila

sa baso nga gisudlan
sa buwak nga
puti nga unyang

gabii malawos na
usab kini ug
ilabay

ang halok sa dila
sa liog sa ngabil
sa baso sa
kagahapon

ang mga namuthong uhong

sa akong pagpauli human sa kusog nga dalugdog ug kilat
nalabyan ko ang mga namuthong uhong sa daplin sa kasagingan
kaganihang kaadlawon

pagkadaghan sa mga puting uhong nanggawas sa yuta
morag mga ulod nga nagtabang sa usa ka patay nga iro

ingon ang akong silingan nga ang bana gipatay sa mga NPA

"nanggawas na ang mga puting tudlo gikan sa ilalom sa yuta
adunay babayeng nagbakho sa ilalom sa mga unas sa saging"

paghandom kaniadtong 1976

buslot na ang tiyan sa karaang baroto
ni tatay nga gipasagdan na lang sa daplin sa baybayon
sa silong sa kalubian

si Peryong usa sa mga bosero hubog nga naghay-ad sa
balas tupad sa usa ka basong wala nay sulod nga nagdala pa sa mantsa sa tuba
sa kilid sa iyang baba

dili nako hisgotan (ang maestro sa basnig nga si xxx nga unsang demonyohang
napaburosan man niya ang iyang kaugalingong anak nga amang)

si tatay hagbay nang patay
ginganlan niya ang baroto sa akong ngalan


ang bungsod nga gigastohan gikan sa halin sa yuta ni nanay didto sa ozamis
gianod sa miaging bagyong Juaning

ingon ni Peryong ang dimalas sa baroto ug sa bungsod ug sa basnig
nagumikan kuno sa sayop nga ngalan nga gihatag sa baroto ni tatay

apan wala gayod mitoo si tatay.

Tuesday, November 1, 2011

alang sa mga magbabalak nga nagpuyo sa langit

salamat sa pag-abot
hiposa una ang imong mga pako
diha sa kilid
sa bongbong nga gikaon
sa daghang mga
anay


ihiklid ang imong hait
nga hinagiban
sa tungatunga sa balay
nga gidan-agan sa kahayag
gikan sa usa ka bitoon
nga milusot sa atop
ning balay
namong buslot

litokon mo ang mga nahisulat
sa mga habol ug mga ponda
diha sa katreng gabok
nga karaan
wala ka miari arong mopahulay
ginadili ang pagkatulog
dinhi

ang kamingaw ning balay nga
biniyaan
nakapasamad na sa daghang
mga dughan

ang mga baba namo dinhi
nanawag ug pakitabang apan
wala ka mamati
bisan ug nakadungog ka na
kaniadto pa
sa wala pa mangabot ang ubang
mga kahapdos ug kasakit nga
nakapatay na sa pipila kanamo
nga dili kamaong
mosukol sa gubat sa unod
sa ugat ug sa mga
bukog

kadugay mong miabot
busa giawat ko ang imong nawong
gikawat ko ang imong mga mata
gitilawan ko ang imong dila
gitapot ko kini sa akong alingagngag

giawat ko ang hulma sa imong
mga lapalapa aron mabati mo kon unsa
ang naa sa sulod
sa akong mga tiil ug
mga kumagko

karon masakitan ka
ug ako magsugod na ug katawa
maglantaw kanimo nga karon
dili makapiyong sa imong mga mata

maglutok ka
sa imong makita nga dili nimo katuhoan
nga among mahimong ikapahamtang
diha kaninyo

karon manghulga ka human nimog tilaw sa kapait
sa singot nga nahunob diha sa mga habol
sa dugo nga naglama sa mga ponda
sa mga sikma nga mikaging diha
sa uluhan ug abaga sa katre
ug sa mga tudlo sa tumbanan sa salog
ug sa mga haligi

basin ug mamatay ka sa kapungot
makasyagit ka sa kalagot

karon mabati mo na ang among nabati
kami nga walay mga nawong
kami nga nag-antos niining mga lawas nga laksot
kami nga naputlan sa mga kamot ug dila
ug nabalian sa mga tiil

tagbawon ka namo sa among mga panimalos
magbabalak nga nagpuyo sa langit nga
karon giputlan na usab namo sa inyong mga pako


ang inyong sipyat
nganong namati man kamo sa among mga tingog
nganong minaog man kamo sa mga panganod
nganong misulod man kamo niining
payag nga gabok ug biniyaan
nalup-og sa baho nga lapok
nabungkag nahilis ug dayog
kawagtang